**Terjemahan Bahasa Melayu:**
Dutasteride dan finasteride tergolong dalam perencat 5α-reduktase, yang sering digunakan untuk merawat hiperplasia prostat jinak (BPH) dan keguguran rambut androgenetik pada lelaki. Kedua-duanya berfungsi dengan menyekat penukaran testosteron kepada dihidrotestosteron (DHT), tetapi mekanisme tindakan dan kesan klinikalnya berbeza. Artikel ini membuat perbandingan objektif mengenai keberkesanan dan keselamatan kedua-dua ubat berdasarkan bukti perubatan berasaskan bukti semasa.
Pertama, perlu dijelaskan: Finasteride terutamanya menyekat 5α-reduktase jenis 2, manakala dutasteride menyekat kedua-dua 5α-reduktase jenis 1 dan jenis 2. Enzim jenis 1 lebih aktif dalam kulit dan hati, manakala enzim jenis 2 dominan dalam prostat dan folikel rambut. Oleh itu, dutasteride dapat mengurangkan tahap DHT dalam serum sebanyak kira-kira 90% atau lebih, berbanding finasteride yang mengurangkannya sekitar 70%. Walau bagaimanapun, perbezaan biokimia ini tidak secara langsung bermaksud kelebihan klinikal.
Dalam rawatan hiperplasia prostat jinak, kedua-dua ubat dapat memperbaiki gejala saluran kencing bawah dengan ketara, meningkatkan kadar aliran air kencing maksimum, dan mengurangkan isipadu prostat. Pelbagai ujian terkawal rawak (RCT) menunjukkan bahawa dalam penggunaan jangka panjang (1–4 tahun), dutasteride sedikit lebih unggul daripada finasteride dalam mengurangkan risiko pengekalan air kencing akut dan mengurangkan keperluan pembedahan berkaitan BPH. Walau bagaimanapun, perbezaan ini signifikan secara statistik tetapi mempunyai kepentingan klinikal yang terhad — ramai pesakit mendapat hasil yang memuaskan dengan finasteride.
Bagi keguguran rambut androgenetik (AGA), finasteride 1 mg adalah satu-satunya perencat 5α-reduktase yang diluluskan secara rasmi oleh FDA Amerika Syarikat dan Agensi Ubat Eropah (EMA) untuk keguguran rambut lelaki. Manakala dutasteride hanya diluluskan untuk BPH (dos 0.5 mg) dan penggunaannya dalam bidang keguguran rambut adalah “penggunaan di luar label”. Beberapa RCT dan meta-analisis menunjukkan bahawa dutasteride 0.5 mg mungkin lebih unggul daripada finasteride 1 mg dalam merangsang pertumbuhan rambut, terutamanya di kawasan ubun-ubun. Walau bagaimanapun, perlu diperhatikan: Dos dutasteride dalam kajian keguguran rambut tidak seragam, dan penggunaan di luar label kekurangan data keselamatan jangka panjang.
Dari segi keselamatan, profil kesan sampingan kedua-dua ubat adalah serupa, tetapi terdapat perbezaan dalam kadar kejadian dan keterukan. Kesan sampingan yang paling biasa adalah berkaitan fungsi seksual: libido menurun, disfungsi ereksi, dan pengurangan jumlah ejakulasi. Kadar kejadian kesan sampingan berkaitan finasteride adalah sekitar 2%–5%, manakala dutasteride sedikit lebih tinggi (sekitar 4%–7%). Selain itu, disebabkan separuh hayat dutasteride yang lebih panjang (kira-kira 5 minggu berbanding finasteride 6–8 jam), kesan sampingan seksual mungkin berterusan lebih lama selepas pemberhentian ubat. Sebilangan kecil pengguna melaporkan “sindrom pasca-finasteride” (PFS) yang berterusan, yang menunjukkan disfungsi seksual, kemurungan, masalah kognitif, dan lain-lain selepas pemberhentian ubat, tetapi fenomena ini belum disahkan oleh semua kajian dan memerlukan lebih banyak bukti perubatan berasaskan bukti.
Perlu diingatkan bahawa risiko kanser payudara lelaki telah dilaporkan dengan kedua-dua ubat pada kadar yang sangat rendah, tetapi tiada hubungan sebab-akibat yang jelas. Selain itu, dalam kajian BPH, dutasteride didapati mungkin sedikit meningkatkan risiko kegagalan jantung (analisis subkumpulan dalam kajian REDUCE), tetapi kajian ARTS seterusnya tidak mengesahkan perkaitan ini. Finasteride tidak menunjukkan isyarat sedemikian. Pandangan semasa yang utama ialah, bagi lelaki tanpa penyakit jantung asas, perbezaan risiko kardiovaskular antara kedua-duanya adalah sangat kecil.
Pemilihan ubat bergantung pada petunjuk khusus. Jika digunakan untuk BPH, kedua-duanya boleh dipilih; jika disebabkan isipadu prostat yang besar (>40 ml) atau keinginan untuk kesan yang lebih cepat, sesetengah garis panduan cenderung mengesyorkan dutasteride. Jika digunakan untuk keguguran rambut, finasteride adalah satu-satunya ubat yang diluluskan, manakala dutasteride perlu dipertimbangkan dengan berhati-hati selepas doktor memaklumkan sepenuhnya risiko penggunaan di luar label. Selain itu, wanita (terutamanya mereka yang merancang kehamilan, hamil, atau menyusukan bayi) dilarang sama sekali daripada terdedah kepada kedua-dua ubat ini kerana ia boleh menyebabkan perkembangan abnormal alat kelamin luar pada janin lelaki.
Kesimpulannya, dutasteride mempunyai kelebihan sedikit dalam menyekat DHT dan mengurangkan titik akhir keras berkaitan BPH, manakala finasteride mempunyai laluan kelulusan yang lebih standard dalam bidang keguguran rambut. Keselamatan kedua-duanya adalah hampir sama, tetapi dutasteride mempunyai kadar kesan sampingan yang sedikit lebih tinggi dan separuh hayat yang lebih panjang. Pilihan akhir harus berdasarkan keadaan individu pesakit, matlamat rawatan, toleransi pesakit, dan pertimbangan profesional doktor. Semasa rawatan, pemantauan berkala perlu dijalankan untuk memeriksa antigen spesifik prostat (PSA) dan kesan sampingan.
Untuk rujukan sahaja, tidak membentuk nasihat perubatan.